Mogelijke oorzaken van gedragsstoornissen

De oorzaak van gedragsstoornissen is niet bekend, maar er zijn een aantal factoren die de kans op een gedragsstoornis duidelijk beïnvloeden. Deze factoren kunnen liggen bij het kind zelf, het gezin en de ruimere omgeving.

Het kind 

Bepaalde kenmerken van het kind kunnen gezien worden als risicofactoren voor de ontwikkeling van gedragsproblemen. Mogelijke oorzaken zijn bijvoorbeeld een ontwikkelingsstoornis, een moeilijk temperament, dit wil zeggen een aangeboden gedragsstijl, een zwakke intelligentie en stress van de moeder tijdens de zwangerschap. Verder liggen mogelijkerswijs denkfouten ten grondslag aan antisociaal gedrag. Om op een adequate manier op informatie te kunnen reageren, moet een persoon de informatie op een correcte manier verwerken.

Er kan onderscheid gemaakt worden tussen vier denkfouten:

  • Egocentrisme
    Eigen visie, verwachtingen, rechten en gevoelens voorop stellen 
  • Goedpraten
    Antisociaal gedrag zien als niet echt schadelijk, acceptabel of zelfs als bewonderenswaardig 
  • Anderen de schuld geven
    Onterecht andere personen of een groep de schuld geven
  • Uitgaan van het ergste
    Vijandige intenties toekennen aan anderen, verwachten dat verbetering van eigen en andermans gedrag onmogelijk is

Het gezin

Binnen het gezin kunnen er verschillende risicofactoren aanwezig zijn die de kans op gedragsproblemen verhogen. Gedacht kan worden aan mishandeling, seksueel misbruik, overlijden van een ouder of sociale isolatie. Ook blijkt dat een gedragsstoornis in sommige gevallen in verband kan staan met een opvoedstijl in het gezin die gekenmerkt wordt door vijandigheid, afwijzing en harde straffen. Ouders zouden in agressieve gezinnen vaak inconsequent op het agressieve gedrag van hun kinderen reageren, waardoor gedragsproblemen kunnen toenemen. 

De ruimere omgeving

Oorzaken in de 'ruimere omgeving' kunnen liggen in het opgroeien in een kansarm milieu, het terechtkomen in een negatief schoolklimaat en/of verkeerde vrienden krijgen. Dit neemt niet weg dat er ook heel wat kinderen uit kansarme gezinnen het net zo goed doen op school en die heel harmonieus opgroeien. Het is dus belangrijk dat wij waakzaam zijn bij het zoeken naar één-op-éénrelaties tussen omgeving en gedrag. 

Meerdere oorzaken

Kortom er zijn vaak meerdere oorzaken aan te wijzen en één risicofactor doet zelden recht aan de complexiteit van de aard van de gedragsproblemen. Gedragsstoornissen onstaan op basis van een complexe 'mix' van risicofactoren en beschermende factoren, voortkomend uit de biopsychosociale constellatie van een individu. Bovendien dienen wij er rekening mee te houden dat eenzelfde oorzaak bij het ene kind wel en bij een ander kind niet tot gedragsproblemen zal leiden. 


Vond je dit een nuttig artikel? Deel het met je vrienden en kennisen